Summarize

Uprawa kukurydzy stała się w naszym kraju coraz bardziej popularna. Areał jej uprawy z szacuje się w sumie  na około milion hektarów, z czego około połowa jest uprawiana na ziarno. Jest to bardzo wartościowa roślina paszowa  szczególnie w żywieniu drobiu i trzody chlewnej (ziarno), ale również i bydła (kiszonka). Znajduje również zastosowanie w przemyśle młynarskim oraz przy  coraz popularniejszej w Polsce  produkcji biogazu.
Kukurydza nie jest rośliną wymagającą co do przedplonu, dobrze również znosi uprawę w monokulturze. Najkorzystniej jest jednak, aby ewentualna uprawa w monokulturze nie trwała dłużej niż 3-4 lata,  głównie ze względu na kompensację szkodników oraz duże potrzeby pokarmowe tej rośliny (szczególnie istotne jest to przy przeznaczeniu na kiszonkę). Pamiętajmy, że przy takim kierunku użytkowania co roku  wynosi ona z pola większość pobranych składników. Kukurydza na wyprodukowanie 1 t ziarna wraz z plonem ubocznym pobiera  ok. 20 kg N, 10 kg P2O5, 25 kg K2O, 3 kg S, 7 kg MgO, 20 g B i 40 g Zn. W praktyce jednak  roślina ta miejscami uprawiana jest nawet po 10 i więcej  lat na jednym stanowisku i często przy właściwej agrotechnice  i nawożeniu nie powoduje to drastycznego obniżenia plonu. Kukurydza na ziarno, szczególnie ta uprawiana na oborniku, jest z kolei świetnym składnikiem płodozmianów o dużym wysyceniu zbożami. Wartość nawozowa resztek pożniwnych z udanej kukurydzy zebranej na ziarno jest porównywalna z połową dawki obornika, więc jest bardzo dobrym przedplonem dla zbóż, szczególnie jednak jarych, ze względu na późny okres schodzenia z pola tzw. ziarnówki.
Kukurydza jest rośliną średnio wymagającą w stosunku do kwasowości gleby, ale bardzo mocno reagująca na okresowy niedobór wody (szczególnie przed kwitnieniem). Udaje się na glebach o pH ≥5,5. Jeżeli wartość ta jest niższa, zaleca się wapnowanie gleby wapnem magnezowym, najlepiej jesienią. Wiąże się to między innymi z dość dużymi potrzebami pokarmowymi tej rośliny jeśli chodzi o magnez. Kukurydza źle reaguje na niedobór magnezu, podobnie zresztą  fosforu, którego pobieranie i przyswajanie drastycznie spada wraz z obniżaniem się pH gleby. Dlatego do wapnowania  należy stosować wapna nawozowe zawierające magnez.
Krytycznym momentem w rozwoju kukurydzy jest okres po wschodach, kiedy  roślina przestawia z odżywiania się z ziarniaka na odżywianie jej przez system korzeniowy. Bardzo często można w tym czasie obserwować, szczególnie w fazie  4-6  liścia, problemy z pobieraniem fosforu objawiające się sinofioletowymi przebarwieniami postępującymi od brzegów liści. Najczęściej dzieje się tak na polach o nieuregulowanym pH i przy chłodnej pogodzie, która w warunkach klimatycznych Polski często zdarza się w okolicach przełomu maja i czerwca, utrudniając pobieranie fosforu. Problemy z dostępnością dla roślin tego składnika już na początku wegetacji mogą spowodować znaczny spadek potencjału plonowania tej rośliny, który jest budowany już w fazie 6 liścia.
Fosfor ze wszystkich trzech podstawowych pierwiastków NPK jest zdecydowanie najbardziej narażony na uwstecznianie, co zdecydowanie ogranicza jego pobieranie przez rośliny. Uwstecznianie fosforu  polega na wiązaniu się tego pierwiastka z jonami żelaza i glinu w glebach kwaśnych w wyniku czego fosfor przechodzi do form niedostępnych dla roślin. Z kolei w środowisku zasadowym łączy się on z jonami wapnia tworząc niedostępne dla roślin fosforany wapnia. Optymalny dla pobierania fosforu przedział kwasowości gleby, zapewniający jego najlepszą przyswajalność  mieści się w zakresie  pH 6,5-7. W praktyce jednak kukurydza rzadko jest uprawiana na takich stanowiskach.
Tymczasem fosfor jest pierwiastkiem absolutnie niezbędnym w rozwoju nie tylko kukurydzy, ale i każdej innej rośliny uprawnej. Szczególnie ważna jest jego rola w początkowym okresie rozwoju roślin, tuż po wschodach, kiedy młode rośliny przestawiają się z odżywiania z substancji zapasowych zgromadzonych w bielmie ziarniaka na odżywianie korzeniowe. To głównie fosfor w połączeniu z wapniem i cynkiem odpowiada za szybki rozwój systemu korzeniowego kukurydzy. Problemy z dostępnością tego składnika na glebach kwaśnych lub silnie zasadowych mogą stanowić poważne zagrożenie dla  wzrostu i rozwoju tej rośliny. Drugim problemem związanym z tym pierwiastkiem jest szybko spadająca w czasie dostępność tego składnika w glebie po jego zastosowaniu. Rola fosforu nie kończy się bowiem na fazie początkowego wzrostu roślin. Jest to również pierwiastek absolutnie niezbędny w tworzeniu organów generatywnych, czyli tych, które dają nam plon ziarna. Rośliny potrzebują więc fosforu, który po pierwsze będzie maksymalnie dostępny  niezależnie od pH gleby, a po drugie takiego, którego dostępność będzie zapewniona podczas całego okresu wegetacji.
Zagadnienia te od lat były przedmiotem badań wielu naukowców oraz firm produkujących nawozy. Rynek rolniczy potrzebował bowiem produktu, który zapewniłby lepszą i dłuższą dostępność fosforu dla roślin, znacznie podnosząc wykorzystanie tego pierwiastka w nawożeniu upraw rolniczych, którego dotychczasowa efektywność w Polsce szacowana jest na poziomie jedynie  20-30%
W październiku 2014 r na polskim rynku pojawiło się rozwiązanie powyższych problemów. Na polskim rynku pojawiła się całkowicie nowa formuła fosforu. Prace nad projektem trwały w kilku krajach ponad 6 lat, a ich zwieńczeniem okazała się całkowicie nowa, chroniona forma fosforu. Na bazie tej cząsteczki powstała całkowicie nowa linia nawozów Top-phos, zawierająca fosfor chroniony przed uwstecznianiem zarówno w glebach kwaśnych jak i alkalicznych.
Top-phos jest nową cząsteczką zawierającą fosfor. Jest to całkowicie nowy związek chemiczny, w którym połączono fosfor z cząsteczką organiczną mostkiem wapniowym. Nie jest więc to tylko składnik zmieszany z inną substancją w celu zwiększenia jego aktywności.
Zadaniem tej nowej formuły jest rozwiązanie wspomnianego  problemu nawozowego, polegającego na uwstecznianiu  się fosforu podanego w nawożeniu do związków nierozpuszczalnych w wodzie, o czym wspomniano wcześniej. Dzięki zastosowaniu tej innowacyjnej formuły efektywność nawożenia fosforowego w stosunku do nawozów tradycyjnych  może wzrosnąć nawet o kilkadziesiąt procent. To ogromny postęp w tej dziedzinie. Do tego dochodzi także dłuższy czas działania w stosunku do tradycyjnych form tego składnika. Przeprowadzone doświadczenia z nową formułą (również w Polsce) jednoznacznie wskazują na to, że lepsze wykorzystanie fosforu w nowej technologii pomaga roślinie wydać wyższy plon: w zbożach o ok. 10%,  w ziemniakach o ok. 13%. Jeśli chodzi o kukurydzę, puławski IUNG przeprowadził w 2014 wielopowtórzeniowe doświadczenie ścisłe, w którym uzyskano ponad 12% przyrost plonu w stosunku do nawożenia tradycyjnego nawozem fosforowym. Zwyżka plonu biomasy  kukurydzy na kiszonkę sięgnęła tam prawie 5ton z ha!
Nowa linia nawozów wieloskładnikowych zawierających formułę Top-phos od października br. dostępna jest również w Polsce. W jej gamie znajduje się specjalistyczny nawóz Eurofertil Top 35 NP dedykowany do nawożenia zlokalizowanego (podczas siewu nasion) w uprawie kukurydzy. Zawiera on  startową dawkę azotu, szybko działający fosfor w technologii Top-phos, wapń, siarkę, magnez oraz dużą dawkę cynku. Wartością dodaną tego nawozu w stosunku do innych tego typu produktów dostępnych na rynku oprócz formuły Top-phos jest  Physio+  czyli aminopuryna: substancja poprawiająca wschody roślin i wspomagająca szybki  rozwój  systemu korzeniowego.  Technologia nawożenia   wymaga oczywiście wcześniejszego zastosowania nawozu potasowego, jeśli nie występuje nawożenie organiczne zapewniające zaopatrzenie w potas na odpowiednim poziomie. Dawkę azotu możemy podzielić na przedsiewną i pogłówną, pamiętając jednak że opóźnienie  dawki może skutkować większą zawartością wody w zbieranym plonie.
Rośliny, które są odpowiednio odżywione wszystkimi niezbędnymi  składnikami mają optymalny  start, który procentuje właściwym rozwojem roślin w dalszej części okresu wegetacyjnego. Stała, wysoka dostępność fosforu umożliwia szybkie wytworzenie większej masy wegetatywnej oraz tworzenie kolb, czyli organów generatywnych. Trzeba nadmienić, że im gorsze będą warunki rozwoju, szczególnie w początkowych fazach rozwoju roślin,  tym większe korzyści przyniesie stosowanie nowoczesnych rozwiązań w nawożeniu. Bo tylko skutecznie odżywiona kukurydza wyda wysoki plon.



Komentarze

Skomentuj