Od 6 marca 2026 roku wchodzą w życie przepisy drastycznie zaostrzające kontrolę nad sprzedażą środków ochrony roślin. Koniec z anonimowymi zakupami chemii – każda transakcja będzie weryfikowana, a za nieprzestrzeganie przepisów grożą kary do 50 000 złotych.
Nowe regulacje to odpowiedź na rosnącą liczbę zatruć wynikających z nieprawidłowego stosowania fumigantów – preparatów silnie toksycznych wymagających specjalistycznej wiedzy. Nowelizacja ustawy z 7 listopada 2025 roku o zmianie przepisów dotyczących ochrony roślin wprowadza system, który ma wyeliminować przypadkowych użytkowników i zwiększyć odpowiedzialność zarówno kupujących, jak i sprzedawców.
Obowiązkowa weryfikacja przy każdym zakupie
Każdy rolnik kupujący środki ochrony roślin będzie musiał przedstawić komplet dokumentów potwierdzających uprawnienia. Sprzedawca ma obowiązek sprawdzić numer zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, termin jego ważności oraz nazwę instytucji, która je wydała. Bez prawidłowej weryfikacji tych danych sprzedaż nie może dojść do skutku. Dodatkowo konieczne będzie potwierdzenie tożsamości kupującego przez okazanie dokumentu ze zdjęciem.
Zaświadczenie o szkoleniu jest ważne maksymalnie przez 5 lat, co oznacza konieczność regularnego odnawiania uprawnień przez producentów rolnych. System ma być szczelny – już nie będzie można kupować środków „na znajomego” czy bez odpowiednich kwalifikacji.
Fumiganty pod najsurowszym nadzorem
Najbardziej restrykcyjne przepisy dotyczą fumigantów zawierających fosforek glinu, fosforek magnezu oraz fluorek sulfurylu. Te substancje nie będą mogły być sprzedawane przez internet, a każda transakcja musi być udokumentowana fakturą. Sprzedawca będzie zobowiązany do prowadzenia obowiązkowej ewidencji wszystkich nabywców tych preparatów.
Za brak faktury przy sprzedaży fumigantów grozi kara od 1 000 do 50 000 złotych. Jeszcze wyższą karę – sięgającą 200 procent wartości towaru – otrzyma sprzedawca, który dokona transakcji bez wymaganego zezwolenia.
Rewolucja w zakupach online
Znaczące zmiany czekają także nabywców kupujących środki ochrony roślin przez internet. Od 6 marca środki dla użytkowników profesjonalnych nie będą mogły trafiać do paczkomatów ani punktów odbioru. Dostawa będzie możliwa wyłącznie bezpośrednio na adres nabywcy, a kupujący musi podać szczegółowe dane dotyczące swoich uprawnień.
Za dostarczenie środków ochrony roślin do paczkomatu również przewidziano karę finansową do 50 000 złotych. Przepisy dopuszczają zakup przez osobę upoważnioną, ale tylko pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów weryfikacyjnych.
Elektroniczna ewidencja od 2027 roku
Kolejne zmiany wejdą w życie w latach 2027-2029, kiedy zostanie wprowadzony obowiązek prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów. W okresie przejściowym dane za rok poprzedni należy będzie wprowadzać do systemu elektronicznego do 31 stycznia roku następnego. Od 2030 roku wpisy w formie elektronicznej będą musiały być dokonywane w ciągu 30 dni od wykonania zabiegu.
30 marca 2027 roku kończy się okres przejściowy i system będzie działał już w pełnym, docelowym kształcie. Do końca 2029 roku użytkownik profesjonalny będzie miał 30 dni od wykonania zabiegu na dokonanie wpisu w elektronicznym rejestrze.
Wycofane substancje pod kontrolą
Zaostrzenie przepisów dotyczy także substancji już wycofanych z rynku. Rolnicy nie mogą już stosować flufenacetu – choć zezwolenia wycofano 10 grudnia 2025 roku, ostateczny termin zużycia zapasów mija 10 grudnia 2026 roku. Wcześniej wycofano także metrybuzinę, tritosulfuron, mepanipirym oraz dimetomorf – ich stosowanie jest już zabronione.
Nowe przepisy wpisują się w unijny cel zmniejszenia użycia środków ochrony roślin o 50 procent do 2030 roku. Senacka komisja rolnictwa zaproponowała 15 poprawek legislacyjnych, za przyjęciem których opowiedziało się 92 senatorów. Zmiany mają zapewnić większe bezpieczeństwo w gospodarstwach i ograniczyć dostęp do najniebezpieczniejszych preparatów osobom bez odpowiednich kwalifikacji.
