W ciągu sześciu lat ARiMR nałożyła na rolników łącznie 8,62 mln zł kar za naruszenia przepisów dotyczących ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami. Kontrole w tym zakresie objęły ponad 40 tys. gospodarstw rolnych.
Najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli opublikowany w lutym 2026 roku ujawnia skalę działań kontrolnych prowadzonych w latach 2018-2023. Dane pokazują, że problem ochrony wód przed azotanami pozostaje jednym z kluczowych wyzwań polskiego rolnictwa.
Równolegle do kontroli ARiMR, Inspekcja Ochrony Środowiska przeprowadziła w badanym okresie 10.653 kontrole azotanowe w gospodarstwach rolnych. Inspektorzy sprawdzają przede wszystkim przestrzeganie zapisów programu azotanowego, w tym terminów nawożenia i sposób przechowywania nawozów naturalnych.
Od 2026 roku rolnicy muszą liczyć się z wyższymi karami. Wszystkie stawki mandatów wzrosły od kilkudziesięciu do ponad 150 złotych. Nieprawidłowe przechowywanie nawozów naturalnych może obecnie kosztować rolnika ponad 4.500 złotych.
ARiMR wspiera rolników w dostosowywaniu gospodarstw do wymogów dyrektywy azotanowej. W ramach dotacji z PROW 2014-2020 na inwestycje chroniące wody przed azotanami agencja przeznaczyła 59 mln euro, co stanowi 46,5 proc. dostępnego limitu środków. Dodatkowo agencja udostępnia środki na preferencyjne kredyty dla rolników.
NIK wskazuje, że Polska pozostaje w grupie 12 państw UE borykających się ze złą jakością wód na całym terytorium. Istnieje ryzyko, że kraj nie osiągnie dobrego stanu wód do końca 2027 roku, czyli terminu wyznaczonego przez ramową dyrektywę wodną.
