Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało projekt reformy Inspekcji Ochrony Środowiska, który wprowadza maksymalny 50-dniowy termin kontroli i 14-dniowy okres na wydanie postanowień. To największa zmiana w funkcjonowaniu IOŚ od 2018 roku.
Podczas konferencji prasowej 20 lutego 2026 roku w Warszawie wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska wraz z Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska Hanną Kończal przedstawiły szczegóły projektu oznaczonego numerem UDER 81. Reforma ma rozwiązać problem przewlekłości postępowań, który dotknął szczególnie marszałków województw.
Statystyki na dzień 31 grudnia 2024 roku pokazują skalę problemu – nierozpatrzonych pozostawało łącznie 1410 wniosków o dostosowanie decyzji administracyjnych. U marszałków województw czekało na rozpatrzenie 1070 wniosków, co stanowi około 22 procent wszystkich złożonych dokumentów. Ogółem nierozpatrzone wnioski to około 13 procent całości.
Nowe przepisy wprowadzają jasne terminy dla organów administracyjnych. Kontrola będzie mogła trwać maksymalnie 50 dni od wpływu wniosku, a postanowienie musi zostać wydane w ciągu 14 dni od zakończenia kontroli. Projekt przewiduje także możliwość prowadzenia kontroli w oparciu o dane z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Reforma obejmuje również zmiany w systemie kar finansowych. Maksymalna opłata za prowadzenie dokumentacji niezgodnie z przepisami wynosi 734,13 złotych, którą należy uiścić w terminie 14 dni od wydania decyzji. Wprowadzono też progi łącznych kar, co ma ograniczyć ich kumulację oraz możliwość zastąpienia części opłat sankcjami karnymi.
Przedsiębiorcy, w tym gospodarstwa rolne prowadzące działalność przetwórczą, będą mogli szybciej wznawiać działalność po usunięciu naruszeń. Projekt przewiduje wprowadzenie tzw. milczącego zakończenia postępowania oraz doprecyzowanie pojęcia istotnej zmiany zezwolenia, co ma zwiększyć przewidywalność dla firm.
