Dwie istotne zmiany przepisów drogowych dotykają właścicieli maszyn rolniczych i roboczych w Polsce. Projekt rozporządzenia ministra infrastruktury zakłada podniesienie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów gąsienicowych z 16 do 24 ton, natomiast projekt ustawy UC95 – który ma zalegalizować około 8 tysięcy ciągników MTZ Belarus zarejestrowanych bez wymaganej homologacji – wciąż jest w konsultacjach z Komisją Europejską i realnie może wejść w życie dopiero pod koniec 2026 roku.
Jak zmieni się dopuszczalna masa gąsienicowców na drogach publicznych?
Aktualnie obowiązujący limit 16 ton dopuszczalnej masy całkowitej dla pojazdów wyposażonych w gąsienicowy układ jezdny od lat stanowił barierę dla operatorów cięższych koparek, spycharek oraz maszyn budowlanych i rolniczych poruszających się po drogach publicznych. Projekt rozporządzenia ministra infrastruktury przewiduje zmianę tej granicy do poziomu 24 ton, co oznacza wzrost o 8 ton w stosunku do obecnych przepisów.
Zmiana ma bezpośrednie znaczenie praktyczne: maszyny gąsienicowe o masie między 16 a 24 tonami będą mogły legalnie poruszać się po drogach bez konieczności ubiegania się o specjalne zezwolenia na przejazd pojazdów nienormatywnych, co generuje dodatkowe koszty i wymaga wcześniejszego planowania tras.
Co pozostaje bez zmian mimo nowego limitu masy?
Podniesienie progu masowego nie oznacza pełnej swobody dla operatorów cięższych gąsienicowców. W dalszym ciągu obowiązywać mają maksymalne naciski na nawierzchnię drogi oraz zakaz stosowania gąsienic o ostrych krawędziach, które mogłyby uszkadzać asfalt lub inne nawierzchnie. Projektodawcy zadbali zatem o ochronę infrastruktury drogowej, dopuszczając jednocześnie cięższe pojazdy do ruchu.
Ten sam pakiet legislacyjny przewiduje również dopuszczenie do ruchu po drogach publicznych ciągników rolniczych o szerokości do 3 metrów – dotychczas brak jednoznacznego zapisu w przepisach generował interpretacyjne wątpliwości. Warto jednak pamiętać, że do czasu zakończenia całego procesu legislacyjnego opisane propozycje pozostają projektem, a ich ostateczny kształt może ulec zmianie.
Kiedy i jak zostaną zalegalizowane ciągniki Belarus MTZ?
Problem nielegalnie zarejestrowanych ciągników MTZ Belarus dotyczy szacunkowo 8 tysięcy maszyn sprowadzonych do Polski z pominięciem unijnych przepisów homologacyjnych. Mechanizm obejścia prawa był powtarzalny: pojazdy rejestrowano najpierw na Białorusi, a następnie w Polsce jako używane – w ten sposób omijano unijne wymogi techniczne dla nowych pojazdów. Skutkiem były liczne postępowania administracyjne, sądowe oraz interwencje prokuratury, dotykające zarówno rolników, jak i firmy leasingowe. Więcej na ten temat pisaliśmy w materiale o abolicji dla ciągników Belarus.
Co przewiduje projekt ustawy UC95?
Projekt UC95 przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury zakłada abolicję dla rolników i firm, które w dobrej wierze nabyły i zarejestrowały ciągniki spoza Unii Europejskiej bez wymaganych dokumentów homologacyjnych. Kluczowy zapis dotyczy kosztów: właściciele już zarejestrowanych maszyn nie będą musieli przechodzić kosztownej procedury dopuszczeniowej – legalizacja ma sprowadzić się do bezpłatnej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym.
Odpowiedzialność za wprowadzanie ciągników na rynek bez wymaganej homologacji nadal ma spoczywać na importerach i dealerach, nie na rolnikach będących końcowymi nabywcami. To rozróżnienie ma fundamentalne znaczenie dla tysięcy gospodarstw, które korzystały z maszyn MTZ Belarus finansowanych m.in. przez leasing maszyn rolniczych i obawiały się konsekwencji prawnych wynikających z nieprawidłowości po stronie sprzedawców.
Dlaczego termin wejścia w życie UC95 się przesuwa?
Projekt ustawy UC95 miał pierwotnie wejść w życie w pierwszym kwartale 2026 roku. Prace legislacyjne się jednak przeciągają – aktualnie rozwiązania zawarte w projekcie są konsultowane z Komisją Europejską, co jest niezbędne z uwagi na unijny wymiar przepisów homologacyjnych. Realistyczny termin uchwalenia i wejścia w życie ustawy przesuwa się na koniec 2026 roku. Właściciele maszyn muszą zatem uzbroić się w cierpliwość i śledzić dalszy przebieg procesu legislacyjnego.
Warto odnotować, że niepewność regulacyjna wokół ciągników Belarus wpisuje się w szerszy obraz trudności na krajowym rynku maszyn – w styczniu 2026 roku zarejestrowano zaledwie 496 ciągników, co oznacza spadek o 22% rok do roku, a niepewność prawna dotycząca używanych maszyn spoza UE z pewnością nie sprzyja poprawie nastrojów zakupowych.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy gąsienicowce do 24 ton będą mogły legalnie jeździć po drogach?
Konkretna data wejścia w życie nowych przepisów nie została jeszcze ogłoszona – projekt rozporządzenia ministra infrastruktury jest na etapie legislacyjnym i może ulec modyfikacjom. Do czasu jego oficjalnego opublikowania w Dzienniku Ustaw obowiązuje dotychczasowy limit 16 ton dla pojazdów z gąsienicowym układem jezdnym.
Czy rolnik z ciągnikiem Belarus MTZ musi coś zrobić, żeby go zalegalizować?
Zgodnie z projektem UC95 właściciel już zarejestrowanego ciągnika MTZ Belarus nie będzie musiał przechodzić procedury dopuszczeniowej. Legalizacja ma polegać na bezpłatnej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. Termin wejścia ustawy w życie przesuwa się jednak na koniec 2026 roku.
Ile ciągników Belarus w Polsce objęłaby abolicja z projektu UC95?
Projekt ustawy UC95 obejmuje szacunkowo 8 tysięcy maszyn MTZ Belarus zarejestrowanych w Polsce bez wymaganych dokumentów homologacyjnych. Abolicja ma chronić rolników i firmy leasingowe, które nabyły te pojazdy w dobrej wierze, przenosząc odpowiedzialność na importerów i dealerów.
