Światowe rynki surowców rolnych odnotowują gwałtowny wzrost cen w reakcji na eskalację konfliktu z Iranem i towarzyszący mu skok notowań ropy naftowej. Ceny zbóż, rzepaku i soi rosną na głównych giełdach towarowych, co może znacząco wpłynąć na rentowność produkcji rolniczej także w Polsce.
Pszenica drożeje na giełdzie Euronext
Na europejskiej giełdzie Euronext notowania pszenicy wyraźnie wzrosły. Kontrakt marcowy, który wygasa w tym tygodniu, podrożał o 3,25 euro i osiągnął poziom 199,50 euro za tonę.
Najbardziej aktywny kontrakt majowy wzrósł jeszcze mocniej – o 6 euro – do 208 euro za tonę. Również kontrakty na pszenicę z nowych zbiorów zyskały nawet do 6 euro i zakończyły sesję w przedziale 214,25–225,50 euro za tonę.
Francuskie uprawy w bardzo dobrej kondycji
Według danych agencji FranceAgriMer aż 84% plantacji pszenicy miękkiej we Francji znajduje się obecnie w dobrej lub bardzo dobrej kondycji. To wynik o 10 punktów procentowych lepszy niż rok temu.
Dobra kondycja upraw sugeruje wysokie plony w nadchodzącym sezonie. Jednak obecnie czynniki geopolityczne mają większy wpływ na ceny niż prognozy produkcji.
Kukurydza również drożeje
Wzrosty widoczne były także na rynku kukurydzy. Dwa główne kontrakty na giełdzie Euronext zyskały po 3,75 euro za tonę. Na koniec pierwszego tygodnia marca ceny wyniosły:
- 205,50 euro/t
- 208,75 euro/t
Duże wzrosty na giełdach w USA
Jeszcze większe wzrosty odnotowano na amerykańskich giełdach. Na giełdzie Chicago Board of Trade (CBoT) kontrakt majowy na pszenicę wzrósł o 33 centy do poziomu 616,75 centa za buszel.
Na giełdzie w Kansas kontrakt majowy podrożał o 31 centów i osiągnął 623,50 centa za buszel. Wzrosty były związane głównie z zamykaniem krótkich pozycji przez inwestorów oraz rosnącymi cenami ropy naftowej.
Analitycy podkreślają jednak, że w przypadku uspokojenia sytuacji geopolitycznej możliwa jest szybka korekta cen, ponieważ prognozy globalnych zbiorów pszenicy pozostają bardzo dobre.
Prognoza niższych zbiorów zbóż na Ukrainie
Analitycy firmy APK prognozują, że produkcja zbóż na Ukrainie w 2026 roku spadnie z 61,1 mln ton do 58,6 mln ton.
Prognozowane zbiory poszczególnych upraw:
- pszenica – 20 mln ton (rok wcześniej 23,2 mln ton)
- kukurydza – 30,9 mln ton
- jęczmień – 5,1 mln ton
Mimo mniejszej produkcji eksport ukraińskiego zboża może wzrosnąć o 1,8 mln ton i osiągnąć poziom 42 mln ton.
Algieria ogłasza przetarg na pszenicę
Na rynku międzynarodowym pojawił się nowy przetarg importowy. Algieria ogłosiła zakup 50 tys. ton pszenicy. W praktyce kraj ten często kupuje w takich przetargach znacznie większe ilości ziarna.
Rzepak i soja rosną razem z cenami ropy
Rosnące ceny ropy naftowej wspierają również rynek roślin oleistych. Na giełdzie Euronext kontrakty na rzepak wzrosły o 4,25–6,50 euro za tonę.
Kontrakt majowy 2026 zakończył sesję na poziomie 509,25 euro/t.
W Kanadzie kontrakty na canolę przekroczyły ważny poziom techniczny 720 CAD/t. Kontrakt majowy zamknął się na poziomie 730,80 CAD/t.
Na rynku amerykańskim soja również silnie drożała. Na giełdzie CBoT kontrakt majowy wzrósł o 21,5 centa do 1200,75 centa za buszel. To najwyższy poziom cen od czerwca 2024 roku.
Konflikt może podnieść ceny nawozów
Eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie może mieć również wpływ na rynek nawozów. Szczególne znaczenie ma tutaj cieśnina Ormuz – jeden z najważniejszych szlaków transportowych dla energii i surowców chemicznych.
Ewentualne zakłócenia w dostawach z krajów takich jak Iran czy Katar mogą ograniczyć globalną dostępność nawozów, w tym amoniaku i mocznika.
Już teraz organizacje producentów rolnych w południowo-zachodniej Europie informują o pierwszych podwyżkach cen nawozów – średnio o około 6%.
Nadpodaż na rynku ziemniaków
Inaczej wygląda sytuacja na rynku ziemniaków. W 10. tygodniu roku rynek pozostaje pod presją nadpodaży, co utrudnia trwały wzrost cen.
Duża dostępność towaru powoduje, że ceny pozostają stabilne lub pod lekką presją spadkową.
Jak wysoki jest wzrost cen surowców rolnych po eskalacji konfliktu?
Notowania zbóż na europejskich giełdach towarowych odnotowały znaczący wzrost po informacjach o nasileniu napięć na Bliskim Wschodzie. Ceny rzepaku również poszybowały w górę, podążając za trendem wzrostowym na rynku ropy naftowej. Rynek sojabohnen nie pozostał obojętny na geopolityczne zawirowania, wykazując podobną tendencję wzrostową.
Inwestorzy obawiają się zakłóceń w dostawach surowców z regionu Bliskiego Wschodu, co napędza spekulacyjny popyt na rynkach terminowych. Rosnące koszty transportu morskiego i ubezpieczeń ładunków dodatkowo podbijają ceny surowców rolnych na światowych rynkach.
Dlaczego ceny ropy naftowej wpływają na rynek rolny?
Wzrost cen ropy naftowej bezpośrednio przekłada się na koszty produkcji rolniczej poprzez droższe paliwa i nawozy. Diesel wykorzystywany w maszynach rolniczych oraz transport produktów rolnych stają się bardziej kosztowne przy wyższych cenach surowców energetycznych.
Przemysł nawozowy, szczególnie produkcja nawozów azotowych, jest mocno uzależniony od cen gazu ziemnego i ropy. Rosnące koszty energii prowadzą do wzrostu cen nawozów, co z kolei wpływa na opłacalność upraw. Ten mechanizm sprawia, że konflikty geopolityczne w regionach bogatych w surowce energetyczne natychmiast odbijają się na rolnictwie globalnym.
Najczęściej zadawane pytania
O ile wzrosły ceny zbóż po eskalacji konfliktu z Iranem?
Ceny zbóż odnotowały gwałtowny wzrost na głównych giełdach europejskich, choć konkretne wartości procentowe różnią się w zależności od rodzaju zboża i rynku. Największe wzrosty dotknęły kontrakty terminowe na najbliższe miesiące dostawy.
Czy wzrost cen surowców będzie trwały?
Trwałość wzrostu cen zależy od dalszego rozwoju sytuacji geopolitycznej na Bliskim Wschodzie. Jeśli napięcia się utrzymają, ceny mogą pozostać podwyższone przez dłuższy okres ze względu na niepewność co do dostaw i zwiększone koszty transportu.
