Rynek nawozów azotowych w 2026 roku znalazł się pod bezprecedensową presją cenową. Mocznik wzrósł z 450 USD/t w połowie lutego do 760 USD/t dla kontraktów kwietniowych, co oznacza wzrost o niemal 70%. Jak wskazuje Arkadiusz Zalewski z IERiGŻ, wzrost cen – szczególnie mocznika – to efekt nałożenia się czterech globalnych czynników, które jednocześnie ograniczają podaż i podbijają koszty produkcji.
Jak wojna na Bliskim Wschodzie wpływa na ceny nawozów?
Konflikt zbrojny i blokada Cieśniny Ormuz stanowią główny czynnik destabilizujący rynek nawozów azotowych. Z krajów Bliskiego Wschodu pochodziło 26 mln ton mocznika, czyli 49% globalnego eksportu tego nawozu. Transport nawozów został poważnie zakłócony, ponieważ Cieśnina Ormuz pozostaje zamknięta, a przez ten szlak przechodzi około jedna trzecia światowego handlu nawozami.
Obecny konflikt zagraża prawie połowie światowego eksportu mocznika oraz około 25-30% eksportu amoniaku i nawozów fosforowych. Eksperci ostrzegają, że 30% światowej produkcji mocznika może zostać zablokowane w najbliższych miesiącach, co dodatkowo napędza spekulacje cenowe na rynkach terminowych.
O ile wzrosły ceny gazu ziemnego i jak to wpływa na nawozy?
Ceny gazu ziemnego TTF wzrosły o niemal 80% na początku marca 2026 roku, osiągając poziom powyżej 50 euro za MWh. Jest to kluczowy czynnik, ponieważ gaz ziemny odpowiada za 60-80% kosztów produkcji nawozów azotowych. Magazyny gazu w Europie są zapełnione tylko w około 29%, co dodatkowo napędza obawy o przyszłe dostawy.
Wzrost cen gazu w Europie o 59,4% oraz ropy naftowej o 40,5% bezpośrednio przełożył się na koszty produkcji nawozów. Francuskie ceny nawozów azotowych eksplodowały właśnie z powodu wysokich kosztów energii i problemów logistycznych.
Jak podatek węglowy CBAM wpływa na ceny nawozów w Polsce?
Wprowadzenie podatku węglowego CBAM od stycznia 2026 roku stanowi trzeci istotny czynnik wzrostu cen. Analitycy Rabobanku szacują, że mechanizm CBAM może podnieść ceny amoniaku w UE o 10-20%, mocznika o około 10-15%, a fosforanu amonu (DAP) o 2-5%. W ramach systemu EU ETS koszt uprawnień do emisji wynosi około 70 euro za tonę CO2.
Kluczowym momentem było wprowadzenie ceł na nawozy azotowe z Rosji i Białorusi od 1 lipca 2025 roku. Import nawozów spadł dramatycznie z 255 do 11,4 tys. ton, a ceny wzrosły o 30%. Import mocznika z Rosji w III kwartale 2025 roku spadł do 30,9 tys. ton – dziesięciokrotnie mniej niż w poprzednim kwartale.
Aktualne ceny nawozów azotowych w Polsce
Według najnowszych danych z marca 2026 roku, ceny hurtowe netto kształtują się następująco: mocznik 2730-3030 zł/t, saletra amonowa 1500-2000 zł/t, saletrzak 1400-1800 zł/t. Rolnicy płacą nawet 3200 zł brutto za tonę mocznika. Według IERiGŻ PIB ceny nawozów azotowych wzrosły od początku roku średnio o niemal 30%, a mocznik z inhibitorem ureazy podrożał prawie o 40%.
Dlaczego producenci wstrzymują sprzedaż nawozów?
Grupa Azoty, największy producent nawozów w Polsce, wstrzymała przyjmowanie zamówień na nawozy azotowe z dniem 2 marca 2026 roku. Decyzję tę podjęto z uwagi na niestabilną sytuację geopolityczną i gwałtowny wzrost cen surowców. Podobne działania podejmują inne firmy w branży, w tym włocławski Anwil.
Ograniczenia produkcji wynikają nie tylko z wysokich kosztów surowców, ale także z niepewności co do przyszłych dostaw gazu ziemnego. Producenci obawiają się, że przy obecnych cenach energia może stanowić nawet 85% kosztów wytwarzania nawozów azotowych, co czyni produkcję nieopłacalną.
Najczęściej zadawane pytania
Ile obecnie kosztuje mocznik w Polsce?
Mocznik kosztuje obecnie 2730-3030 zł/t w cenach hurtowych netto, a rolnicy płacą nawet 3200 zł brutto za tonę. To wzrost o niemal 40% w porównaniu z początkiem 2026 roku.
Kiedy ceny nawozów azotowych mogą spaść?
Spadek cen zależy głównie od zakończenia konfliktu na Bliskim Wschodzie i odblokowania Cieśniny Ormuz. Eksperci przewidują, że normalizacja może nastąpić nie wcześniej niż w II połowie 2026 roku, pod warunkiem stabilizacji sytuacji geopolitycznej.
Czy warto kupować nawozy azotowe w obecnej sytuacji?
Przy obecnych cenach powyżej 3000 zł/t za mocznik, rolnicy powinni rozważyć alternatywne strategie nawożenia i zakup tylko najpotrzebniejszych ilości. Eksperci zalecają monitorowanie sytuacji tygodniowo, ponieważ ceny mogą się zmieniać nawet o 10-15% w ciągu kilku dni.
