Polskie rolnictwo czekają radykalne zmiany w dwóch kluczowych obszarach. Od marca 2026 roku ponad 44 tysiące hodowców świń będzie musiało zgłaszać przemieszczenia zwierząt elektronicznie przez IRZplus z 4-dniowym wyprzedzeniem. Równocześnie producenci ziemniaków stracą dostęp do 16 herbicydów zawierających metrybuzynę do 24 listopada 2025 roku, co zmusi ich do całkowitej rewizji strategii ochrony upraw.
Jak będzie działać nowy system przemieszczania świń w IRZplus?
Od marca 2026 roku hodowcy świń będą zobowiązani do elektronicznego zgłaszania planowanych przemieszczeń przez aplikację IRZplus co najmniej 4 dni przed planowanym transportem. Nowe zasady obejmą wszystkie siedziby stad trzody chlewnej w Polsce, których jest obecnie ponad 44 tysiące.
Procedura będzie wyglądać następująco: hodowca zgłasza zamiar przemieszczenia świń powiatowemu lub wyznaczonemu lekarzowi weterynarii za pośrednictwem IRZplus. Lekarz weterynarii ma obowiązek poinformować rolnika o możliwości lub braku możliwości dokonania przemieszczenia. Resort rolnictwa zakłada, że elektroniczny sposób zgłaszania uprości procedury i ograniczy papierowe formalności.
Zmiana ta ma szczególne znaczenie w kontekście rosnących obaw związanych z rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych. Kontrola przemieszczania zwierząt gospodarskich stanowi kluczowy element systemu bioasekuracji w hodowli trzody chlewnej.
Które herbicydy z metrybuzyną znikną z rynku?
23 środki ochrony roślin zawierające metrybuzynę zostały wycofane z polskiego rynku na początku 2025 roku zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej. Producenci ziemniaków stracili dostęp do 16 herbicydów, które przez lata stanowiły podstawę programów ochrony przed chwastami.
Lista wycofanych produktów obejmuje: Arcade 880 EC, Aurelit 70 WG, Avatar 293 ZC, Belmonte 600 SC, Buzzin, Citation 70 WG, Elafi 70 WG, Evora 70 WG, Keeper Agro, Metrybuzyna 70 WG, Mistral 70 WG, Plateen 41,5 WG, Raba 70 WG, Sencor Liquid 600 SC, Tavas 312,5 SC oraz Tuberon 70 WG.
Ostateczny termin na zużycie środków chwastobójczych z metrybuzyną przypada na 24 listopada 2025 roku. Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej zostały zobowiązane do wycofania zezwoleń na wprowadzanie tych środków do 24 maja 2025 roku.
Jakie są konsekwencje zakazu metrybuzyny dla producentów ziemniaków?
Zakaz metrybuzyny oznacza istną rewolucję w programach ochrony ziemniaków przed chwastami. Substancja ta była szczególnie skuteczna w zwalczaniu jednoliściennych i dwuliściennych chwastów w uprawach ziemniaków i soi, zapewniając długotrwałą ochronę dzięki działaniu doglebowemu.
Producenci ziemniaków będą zmuszeni do poszukiwania alternatywnych rozwiązań, co może wiązać się ze wzrostem kosztów ochrony roślin i koniecznością stosowania większej liczby zabiegów. Brak metrybuzyny szczególnie dotkliwie odczują gospodarstwa specjalizujące się w produkcji ziemniaków na dużą skalę, gdzie dotychczas jeden zabieg herbicydem z metrybuzyną zapewniał kontrolę chwastów przez długi okres wegetacji.
Rolnicy będą musieli oprzeć swoje programy ochrony na innych substancjach czynnych, co może wymagać zwiększenia częstotliwości oprysków i dokładniejszego monitorowania zachwaszczenia pól.
Jak nowe przepisy wpłyną na koszty produkcji rolnej?
Wprowadzenie elektronicznego systemu zgłaszania przemieszczeń świń przez IRZplus może początkowo generować dodatkowe koszty związane z adaptacją do nowych procedur. Hodowcy świń już obecnie borykają się z presją kosztową, a dodatkowe 4-dniowe opóźnienie w przemieszczeniach może wpływać na planowanie produkcji.
W przypadku ochrony ziemniaków, koszty mogą wzrosnąć znacząco. Alternatywne herbicydy często charakteryzują się wyższymi cenami za litr lub kilogram, a ich skuteczność może wymagać częstszych aplikacji. Producenci będą również ponosić koszty związane z opracowaniem nowych programów ochrony i ewentualnym doradztwem agronomicznym.
Szczególnie dotknięte będą gospodarstwa o powierzchni ziemniaków przekraczającej 50 hektarów, gdzie metrybuzyna stanowiła podstawę ekonomicznie efektywnych programów chwastobójczych.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy obowiązują nowe zasady przemieszczania świń w IRZplus?
Nowe zasady elektronicznego zgłaszania przemieszczeń świń przez aplikację IRZplus wejdą w życie od marca 2026 roku. Hodowcy będą musieli zgłaszać zamiar przemieszczenia co najmniej 4 dni przed planowanym transportem do powiatowego lub wyznaczonego lekarza weterynarii.
Do kiedy można używać herbicydów z metrybuzyną?
Ostateczny termin na zużycie środków chwastobójczych zawierających metrybuzynę przypada na 24 listopada 2025 roku. Po tej dacie stosowanie jakichkolwiek herbicydów z tą substancją czynną będzie zabronione na terenie całej Unii Europejskiej.
Ilu hodowców świń dotkną nowe przepisy IRZplus?
Nowe zasady przemieszczania świń obejmą wszystkich hodowców prowadzących ponad 44 tysiące siedzib stad trzody chlewnej w Polsce. Każde gospodarstwo utrzymujące świnie będzie zobowiązane do korzystania z elektronicznego systemu zgłoszeń.
Ile herbicydów z metrybuzyną zostało wycofanych z polskiego rynku?
Z polskiego rynku wycofano 23 środki ochrony roślin zawierające metrybuzynę. Producenci ziemniaków stracili dostęp do 16 specjalistycznych herbicydów, które stanowiły podstawę programów ochrony przed chwastami w tej uprawie.
