Pierwszy w tym roku raport Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach potwierdza dramatyczne rozprzestrzenianie się suszy rolniczej w Polsce. Warunki suszy dotykają już 334 gminy w przypadku zbóż jarych oraz 179 gmin dla zbóż ozimych, a wilgotność gleby spadła miejscami do zaledwie 6% na głębokości 10 cm.
Ile gmin objętych jest suszą rolniczą według najnowszego raportu IUNG?
System Monitoringu Suszy Rolniczej opracowany przez IUNG-PIB w Puławach wykazał, że w okresie od 21 marca do 20 maja 2026 roku susza rolnicza objęła znaczną część kraju. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 334 gmin, co stanowi około 13% ogólnej liczby gmin w Polsce.
W przypadku zbóż ozimych sytuacja jest nieco lepsza, ale nadal alarmująca – warunki suszy rolniczej występują na terenie 179 gmin, co oznacza 7,22% wszystkich gmin w kraju. Dodatkowo uprawy truskawek w czterech województwach: kujawsko-pomorskim, łódzkim, mazowieckim i wielkopolskim dotknięte są suszą na obszarze 55 gmin, stanowiących 2% wszystkich gmin Polski.
Susza rolnicza została potwierdzona we wszystkich dziesięciu województwach objętych analizą, przy czym najwięcej gmin dotkniętych tym zjawiskiem znajduje się w województwach kujawsko-pomorskim, lubuskim i lubelskim.
Jak dramatycznie spadła wilgotność gleby w Polsce?
Dane z raportu IUNG pokazują dramatyczny spadek wilgotności gleby w warstwie ornej nawet do poziomu 10%, a miejscami spadając do zaledwie 6% na głębokości 10 cm, co odnotowano na terenie Zachodniego Pomorza.
Najtrudniejsza sytuacja występuje w województwach kujawsko-pomorskim, mazowieckim i łódzkim. Klimatyczny bilans wodny (KBW) jest najsilniej ujemny na terenie Kujaw oraz Mazowsza, a także w północnej części województwa łódzkiego i wielkopolskiego oraz na Lubelszczyźnie, gdzie wynosił poniżej -125 mm.
Tak drastyczne spadki wilgotności gleby są efektem skrajnie niskich opadów w kwietniu, gdy miesięczna suma wyniosła jedynie 20-30% normy klimatycznej z lat 1991-2020. W niektórych regionach opady nie przekroczyły zaledwie 5 mm.
Jakie straty ponoszą rolnicy z powodu narastającej suszy?
Skutki suszy są już widoczne w terenie. Rzepak osiąga zaledwie wysokość do kolan, traci naturalną barwę i kruszy się w rękach. Rolnicy z rezygnacją przyznają, że ich uprawy rzepaku są nie do odratowania.
Najbardziej zagrożone są zboża jare, które w fazie krytycznej dla kształtowania plonów borykają się z dramatycznym niedoborem wody. Problem dotyka także zbóż ozimych, które w okresie nalewania ziarna wymagają odpowiedniego uwilgotnienia gleby.
W obliczu takich strat niektóre organizacje rolnicze już domagają się rekompensat wynoszących 1000 zł na hektar dla producentów zbóż, którzy poniosą straty z powodu suszy.
Najczęściej zadawane pytania
Które województwa są najsilniej dotknięte suszą rolniczą?
Najtrudniejsza sytuacja występuje w województwach kujawsko-pomorskim, mazowieckim i łódzkim. Klimatyczny bilans wodny w tych regionach spadł poniżej -125 mm, a wilgotność gleby osiągnęła krytycznie niski poziom 6-10%.
Czy rolnicy otrzymają odszkodowania za straty spowodowane suszą?
Obecnie brak oficjalnych deklaracji dotyczących odszkodowań. Lubelska Izba Rolnicza domaga się rekompensat w wysokości 1000 zł na hektar dla producentów zbóż, ale ostateczne decyzje w tej sprawie nie zostały jeszcze podjęte.
Jakie uprawy są najbardziej zagrożone przez obecną suszę?
Najbardziej zagrożone są zboża jare (334 gminy), następnie zboża ozime (179 gmin) oraz uprawy truskawek (55 gmin). Szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy rzepaku, który w wielu regionach jest już nie do odratowania.
