Walne Zgromadzenie Lubelskiej Izby Rolniczej zwróciło się do rządu RP o wprowadzenie rekompensat z tytułu utraconych dochodów dla producentów zbóż w wysokości 1000 zł/ha. Inicjatywa ma wspomóc sektor zbożowy w trudnym okresie, gdy pszenica konsumpcyjna kosztuje średnio 771 zł/t, a próg opłacalności rozpoczyna się dopiero przy plonach powyżej 4,5 tony z hektara.
Dlaczego Lubelska Izba Rolnicza domaga się rekompensat dla zbożowców?
Sytuacja ekonomiczna gospodarstw zbożowych osiągnęła punkt krytyczny – wskaźnik koniunktury w polskim rolnictwie (IRGAGR) spadł w I kwartale 2026 roku o 12,6 pkt w porównaniu z poprzednim kwartałem i był o 7,2 pkt niższy niż rok wcześniej. Lubelska Izba Rolnicza argumentuje, że celowym jest wsparcie sektora zbożowego, aby umożliwić mu bezpieczne przejście przez trudny okres.
Magazyny w wielu gospodarstwach pozostają wypełnione, a rolnicy mają trudności ze sprzedażą ziarna po cenach pokrywających koszty produkcji. Krajowe ceny są niższe o 8-15% od średniej unijnej – podczas gdy w UE średnia cena kukurydzy wynosi około 885 zł/t, a pszenicy konsumpcyjnej około 823 zł/t, polscy producenci otrzymują znacznie mniej.
W ujęciu globalnym spadek cen pszenicy o 21% dodatkowo pogłębił problemy finansowe gospodarstw specjalizujących się w produkcji zbożowej.
Jakie są prognozy cenowe na koniec 2026 roku?
Szacunki cenowe na koniec 2026 roku wskazują na wyceny na poziomie 80 zł/dt w przypadku pszenicy i 85 zł/dt w odniesieniu do kukurydzy. Te prognozy oznaczają dalsze pogorszenie sytuacji ekonomicznej producentów zbóż.
Obowiązująca cena interwencyjna skupu zbóż wynosi 101,37 euro za tonę i nie była aktualizowana od 2013 roku. Przedstawiciele sektora postulują podniesienie stawki referencyjnej nawet do około 230 euro za tonę, argumentując, że obecny poziom nie odpowiada rzeczywistym kosztom produkcji.
Aktualne ceny pszenicy po 720 zł/t potwierdzają trudną sytuację na rynku, gdzie producenci borykają się z presją kosztową przy jednoczesnym spadku przychodów.
Jak dramatyczna jest sytuacja gospodarstw zbożowych?
Przedstawiciele branży alarmują: „W tym roku kondycja rolników jest bardzo słaba, jeszcze nie było takiej sytuacji. Mamy dwudziestoletnie ceny, płynność rolników jest zagrożona, koszty nam rosną, zdobycie niektórych materiałów jest bardzo drogie, natomiast płody rolne są bardzo tanie”.
Dla pszenicy ozimej próg opłacalności zaczyna się dopiero przy plonach powyżej 4,5 tony z hektara, co oznacza, że gospodarstwa o niższych plonach pracują ze stratą. Rosnące koszty produkcji przy jednoczesnym spadku cen płodów rolnych tworzą nożyce cenowe, które zagrażają egzystencji wielu gospodarstw.
Lubelska Izba Rolnicza, która wcześniej wypowiadała się w sprawie ubezpieczeń rolnych, teraz koncentruje się na pilnej potrzebie wsparcia finansowego dla sektora zbożowego jako kluczowego elementu polskiej produkcji rolnej.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi postulowana rekompensata dla producentów zbóż?
Lubelska Izba Rolnicza postuluje rekompensaty w wysokości 1000 zł/ha dla producentów zbóż, kukurydzy i roślin oleistych. Środki miałyby pochodzić z budżetu państwa jako wsparcie dla gospodarstw dotkniętych kryzysem cenowym.
Jaki jest obecny próg opłacalności produkcji pszenicy?
Próg opłacalności dla pszenicy ozimej rozpoczyna się przy plonach powyżej 4,5 tony z hektara. Przy obecnych cenach około 771 zł/t gospodarstwa o niższych plonach pracują ze stratą finansową.
Od kiedy nie była aktualizowana cena interwencyjna zbóż?
Cena interwencyjna skupu zbóż na poziomie 101,37 euro za tonę nie była aktualizowana od 2013 roku. Branża postuluje jej podniesienie do około 230 euro za tonę, aby lepiej odzwierciedlała rzeczywiste koszty produkcji.
