Rolnicy mogą wkrótce zyskać realną ochronę przed mandatami za nocne prace polowe i skargami sąsiadów. Projekt ustawy przygotowany przez MRiRW wprowadza trzy kluczowe zmiany: zakaz nakładania kar za niezbędne prace w nocy, ograniczenie pozwów o hałas i zapachy oraz obowiązkowe oświadczenie dla kupujących nieruchomości na terenach wiejskich. Nowe przepisy mają wejść w życie w III kwartale 2026 roku.
Jakie konkretne zmiany wprowadza nowa ustawa dla rolników?
Projekt ustawy o funkcjach produkcyjnych wsi wprowadza trzy fundamentalne zmiany w ochronie prawnej rolników. Pierwsza dotyczy całkowitego wykluczenia możliwości nakładania mandatów karnych za hałas generowany przez legalne prace polowe lub nieprzerwaną działalność hodowlaną. Dotychczas rolnicy otrzymywali mandaty od 100 do 500 zł za zakłócanie ciszy nocnej podczas żniw.
Druga zmiana ogranicza możliwość składania pozwów przez sąsiadów dotyczących hałasu i zapachów związanych z działalnością rolniczą. Zmiany w Kodeksach cywilnym i wykroczeń mają zablokować wystawianie mandatów za standardowe, nocne prace polowe. Trzecia nowość to obowiązkowe oświadczenie dla osób kupujących nieruchomości na terenach wiejskich o świadomości rolniczej funkcji danego obszaru.
Dlaczego potrzebne są nowe regulacje prawne?
Dane resortu rolnictwa wskazują na dramatyczną zmianę struktury mieszkańców wsi. Tylko w 2024 roku saldo migracji wewnętrznych z miast na wieś wyniosło ponad 42 tysiące osób. Dziś już co piąty mieszkaniec terenów wiejskich nie ma pochodzenia wiejskiego – jeszcze 18 lat temu było to zaledwie 7 procent.
Jednocześnie tylko 6 procent badanych postrzega wieś przede wszystkim jako miejsce działalności rolniczej. Ta zmiana demograficzna prowadzi do konfliktów między nowymi mieszkańcami a rolnikami. Przykładem jest sprawa producenta rolnego z Wielkopolski, na którego nałożono mandat karny w wysokości 200 zł za hałas powodowany zbiorem plonów w porze nocnej.
Problemem są też rosnące ceny ziemi rolnej, które sprawiają, że nowi mieszkańcy wsi często nie rozumieją specyfiki działalności rolniczej.
Kiedy wejdą w życie nowe przepisy i kto je popiera?
Według oficjalnych zapowiedzi ministra Stefana Krajewskiego, projekt ustawy o funkcjach produkcyjnych wsi jest obecnie na etapie intensywnych prac międzyresortowych. Planowany termin przyjęcia nowych przepisów przez rząd to III kwartał 2026 roku.
Projekt cieszy się szerokim poparciem społecznym. Jak wskazują dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, niemal 80 procent rolników opowiada się za wprowadzeniem takich regulacji. Poparcie deklaruje także większość mieszkańców wsi niezwiązanych z rolnictwem. Krajowa Rada Izb Rolniczych aktywnie wspiera inicjatywę, podkreślając jej znaczenie dla ochrony podstawowej działalności gospodarczej na terenach wiejskich.
Nowe przepisy mają również wpłynąć na stabilizację sytuacji gospodarstw rolnych, które często muszą pracować w nocy ze względów technologicznych lub pogodowych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy rolnicy będą mogli wykonywać dowolne prace nocne bez ograniczeń?
Nie, nowa ustawa dotyczy wyłącznie niezbędnych prac rolniczych i hodowlanych. Ochrona prawna obejmuje legalne prace polowe jak żniwa, siew czy opryski oraz nieprzerwaną działalność hodowlaną. Nie oznacza to całkowitej swobody w zakresie hałasu na terenach wiejskich.
Jakie oświadczenie będą musieli podpisać kupujący nieruchomości na wsi?
Kupujący będą musieli podpisać oświadczenie o świadomości rolniczej funkcji danego terenu. Dokument ma potwierdzać, że nowy właściciel rozumie specyfikę działalności rolniczej w okolicy, w tym możliwość występowania hałasu i zapachów związanych z produkcją rolną.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy chroniące rolników?
Nowe przepisy wejdą w życie w III kwartale 2026 roku. Projekt ustawy jest obecnie na etapie prac międzyresortowych pod kierownictwem ministra Stefana Krajewskiego z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
