Polski rynek zbóż przeżywa jeden z najgorszych kryzysów od lat – magazyny pękają od ziarna, które nie znajduje nabywców, a ceny skupu spadły do rekordowo niskich poziomów. Przy rocznej produkcji sięgającej 35-36 mln ton zbóż, eksport pszenicy w pierwszym półroczu 2025 roku spadł o 49% do 1,66 mln ton, co jeszcze bardziej pogłębia problemy z przechowywalnictwem.
Jak bardzo spadły ceny zbóż i czy to koniec załamania?
Ceny zbóż osiągnęły krytycznie niskie poziomy, które nie były obserwowane od dwóch dekad. Aktualne notowania pszenicy w skupie wynoszą zaledwie 85 zł za tonę, co oznacza spadek o ponad 21% w porównaniu z rokiem poprzednim. W ostatnich dniach ceny pszenicy oscylują wokół 720 zł za tonę, ale prognozy na 2026 rok nie napawają optymizmem.
Eksperci przewidują dalsze spadki cen skupu pszenicy o 2-18% w 2026 roku, przy czym w pierwszej połowie roku spadki mogą wynieść aż 9-20% rok do roku. Od środowych notowań przeciętne ceny za zboża obniżyły się o kilka złotych za tonę, jednak nie przekroczyły 7 zł/t spadku dziennie.
Paradoksalnie, mimo drastycznego spadku cen skupu ziarna, ceny mąki w sklepach spadły znacznie mniej, a chleb wciąż drożeje. Promocje na mąkę w hipermarketach dodatkowo wywierają presję na i tak już niskie ceny pszenicy.
Dlaczego magazyny zbożowe nie mogą zostać opróżnione?
Problem z opróżnieniem magazynów zbożowych osiągnął krytyczne rozmiary. Według szacunków branżowych, nawet przy najbardziej optymistycznych scenariuszach, magazyny uda się opróżnić maksymalnie do poziomu 40-50% przed nadchodzącymi żniwami. Oznacza to, że ponad połowa ziarna może pozostać w przechowalniach, co stworzy ogromne problemy logistyczne.
Główną przyczyną tej sytuacji jest dramatyczny spadek eksportu zbóż. W pierwszym półroczu 2025 roku polski eksport zbóż gwałtownie spadł o kilkadziesiąt procent, z wyjątkiem kukurydzy i nieliczącego się sorgo. Najbardziej dotkliwy był spadek eksportu pszenicy o blisko połowę (-49%) do poziomu 1,66 mln ton.
Dodatkowo, rolnicy w całej Polsce zgłaszają problem pełnych magazynów, co zmusza ich do protestów i poszukiwania alternatywnych rozwiązań. Brak możliwości sprzedaży ziarna przed nadchodzącymi żniwami może doprowadzić do sytuacji, w której nowe zbiory nie będą miały gdzie zostać składowane.
Jakie czynniki zewnętrzne pogłębiają kryzys na rynku zbóż?
Sytuację polskiego rynku zbóż dodatkowo komplikują czynniki zewnętrzne, które mogą jeszcze bardziej obniżyć ceny. Szczególne obawy budzi planowana umowa handlowa między Unią Europejską a krajami Mercosuru – Brazylią, Argentyną, Urugwajem i Paragwajem. Według organizacji rolniczych, większy napływ produktów rolnych z Ameryki Południowej może jeszcze bardziej obniżyć ceny na rynku unijnym.
Wskaźniki koniunktury potwierdzają pogorszenie sytuacji w polskim rolnictwie. Według Instytutu Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej, w pierwszym kwartale 2026 roku wskaźnik koniunktury spadł o 12,6 punktu w porównaniu z poprzednim kwartałem i był o 7,2 punktu niższy niż rok wcześniej.
Wskaźnik wyrównanych przychodów pieniężnych spadł dramatycznie o 15,1 punktu, a wskaźnik zaufania rolników obniżył się o 7,6 punktu. Te dane pokazują, że kryzys na rynku zbóż to nie tylko problem cenowy, ale także głęboki kryzys zaufania w całym sektorze rolniczym.
Polska, jako jeden z największych producentów zbóż w Unii Europejskiej z roczną produkcją około 35-36 mln ton ziarna, szczególnie odczuwa skutki tego kryzysu. Perspektywy dla producentów wydają się zatem bardzo niepewne, zwłaszcza że do kolejnych zbiorów pozostało już tylko kilka miesięcy.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynoszą aktualne ceny skupu pszenicy w Polsce?
Aktualne ceny skupu pszenicy wynoszą około 720 zł za tonę, co oznacza spadek o ponad 21% w porównaniu z rokiem poprzednim. W niektórych regionach ceny spadły do zaledwie 85 zł za tonę, co jest poziomem najniższym od dwóch dekad.
Czy magazyny zbożowe będą opróżnione przed nowymi żniwami?
Nie, eksperci szacują, że nawet w najbardziej optymistycznym scenariuszu magazyny uda się opróżnić maksymalnie do poziomu 40-50% przed nadchodzącymi żniwami. Oznacza to ogromne problemy logistyczne i brak miejsca na nowe zbiory.
O ile spadł polski eksport zbóż w 2025 roku?
Polski eksport zbóż dramatycznie spadł, szczególnie pszenicy – o 49% do poziomu 1,66 mln ton w pierwszym półroczu 2025 roku. Eksport większości zbóż (z wyjątkiem kukurydzy) spadł o kilkadziesiąt procent, co jest główną przyczyną pełnych magazynów.
