Rekordowo mroźna zima 2026 roku pozostawiła znaczące szkody w uprawach ozimych – straty w rzepaku przekroczyły 25% zasiewów, a w zbożach sięgnęły 10% według szacunków krajowych.
Styczeń i początek lutego przyniosły lokalne spadki temperatur nawet poniżej minus 25-30 stopni Celsjusza. Najbardziej ucierpiał rzepak, którego mrozoodporność według Instytutu Ochrony Roślin wynosi jedynie od minus 13 do minus 18°C. Żyto okazało się najbardziej odporne, wytrzymując do minus 25°C, podczas gdy pszenica i pszenżyto znoszą mrozy do minus 20°C.
Kluczowym czynnikiem była pokrywa śnieżna. W centralnej Wielkopolsce temperatura spadła do minus 6°C przy braku śniegu, podczas gdy w innych rejonach pokrywa osiągała 40-50 cm, chroniąc rośliny przed wychłodzeniem. Optymalna warstwa śniegu powinna mieć grubość 10-30 cm.
Właściciele plantacji powyżej 10 hektarów powinni pobrać po 10-20 roślin z 10-12 miejsc do testu przezimowania. Po kilku dniach przechowywania w temperaturze 22-25°C należy przekroić rośliny wzdłuż osi i ocenić ich wigor. Ocenę polową wykonuje się po kilku dniach z temperaturą dobową powyżej 5°C.
Minimalne obsady zapewniające plonowanie to: pszenica ozima 130 sztuk na metr kwadratowy, jęczmień ozimy 120 szt./m², żyto i pszenżyto po 110 szt./m². W przypadku rzepaku przy obsadzie 50 roślin na metr kwadratowy plantację można pozostawić, natomiast poniżej 20 szt./m² jedyną opcją jest przesiew.
Po 1 marca, gdy warunki pozwolą na wjazd w pole, rolnicy będą mogli rozpocząć nawożenie azotem. Rzepak potrzebuje 55-60 kg azotu na tonę plonu nasion wraz ze słomą oraz 15-20 kg siarki. Konferencje poświęcone ocenie strat odbędą się 3 lutego w Jastkowie koło Lublina i 17 lutego w Lidzbarku Warmińskim.
Firmy agrochemiczne przygotowały gotowe pakiety technologiczne na sezon 2026, w tym PROPULSE PAK z fungicydami oraz SIVANTO ENERGY PAK do kontroli szkodników. Zaprawy nasienne Buteo Start zapewniają ochronę buraka przez 3-4 tygodnie, a Scenic Gold chroni rzepak, burak i słonecznik przed zgorzelami.
