Luc Vossen z holenderskiej rodziny Vossenów zamknął produkcję mleka w Holandii w 2010 roku i przeniósł całe stado do Polski. Dziś w Kruszynie w województwie lubuskim prowadzi gospodarstwo na 1400 krów mlecznych, które produkują 14 mln litrów mleka rocznie trafiającego bezpośrednio do mleczarni Müller w Niemczech. Średnia wydajność laktacyjna wynosi 10,3 tys. kg mleka od krowy.
Dlaczego holenderska rodzina Vossenów opuściła produkcję mleka w Holandii?
Rodzina Vossenów definitywnie zakończyła hodowlę krów mlecznych w Holandii do 2010 roku z powodu narastających restrykcji środowiskowych. Luc Vossen, który zarządza polskim oddziałem holenderskiej firmy Vossengroup od 2013 roku, wyjaśnia, że rozwój stad coraz mocniej ograniczały przepisy środowiskowe i rosnące koszty produkcji. W czerwcu 2022 roku rząd Holandii przedstawił plan ograniczenia emisji azotu o 70 procent do roku 2030, który ma być realizowany na 131 najbardziej wrażliwych obszarach przyrodniczych.
Zgodnie z wyrokiem sądu, Holandia jest zobowiązana do ograniczenia emisji tlenków azotu i amoniaku w rezerwatach przyrody o co najmniej 50 procent do końca 2030 roku. W przypadku niewywiązania się z tego nakazu, rząd będzie musiał zapłacić karę w wysokości 10 mln euro. Szacuje się, że w wyniku wygaszania derogacji przepisów związanych z emisją azotu Holandia może stanąć przed nadwyżką rzędu 95 000 ton azotu rocznie już w 2026 roku.
Jak wygląda gigantyczne gospodarstwo mleczne w Kruszynie?
Tipperary Farm w Kruszynie należąca do holenderskiej firmy Vossengroup utrzymuje niemal 1300 krów w laktacji oraz 150 w zasuszeniu, łącznie 1400 krów mlecznych. Dodatkowo odchów około 1000 jałówek odbywa się w drugiej lokalizacji oddalonej o 50 km. Stado jest podzielone na 7 grup, w każdej znajduje się po 200 krów. Na 900 ha uprawiane są kukurydza, lucerna i zboża służące do żywienia zwierząt.
Nowa hala udojowa typu bok w bok wyposażona w 80 stanowisk osiąga przepustowość na poziomie 250 krów na godzinę w optymalnych warunkach. Wszystkie zwierzęta dzięki systemowi bramek są przepędzane do stojącego obok budynku, w którym znajduje się poczekalnia oraz hala udojowa. Podobne inwestycje w dawnych terenach PGR wymagają znacznych nakładów finansowych i nowoczesnych rozwiązań technologicznych.
Ile wynosi produkcja mleka i gdzie trafia surowiec z polskiego gospodarstwa?
Gospodarstwo w Kruszynie produkuje rocznie 14 mln litrów mleka, które w całości trafia do mleczarni Müller bezpośrednio do Niemiec. Müller jako jeden z największych przetwórców mleka w Europie zapewnia stabilny odbiór surowca z polskiego gospodarstwa. Średnia wydajność laktacyjna od krowy wynosi 10,3 tys. kg mleka, co plasuje gospodarstwo na wysokim poziomie produktywności.
Luc Vossen, mający żonę Polkę i mieszkający w Polsce od 12 lat, potwierdza, że warunki dla produkcji mleka w Polsce są obecnie bardziej sprzyjające niż w Holandii. W jego rodzinnym kraju obserwuje się silny trend likwidacji gospodarstw mlecznych, a liczne farmy zostały już ograniczone lub zamknięte.
Jakie programy redukcji stada wprowadza holenderski rząd?
Holenderskie ministerstwo rolnictwa uruchomiło program „Subsidieregeling extensivering melkveehouderij” (SEM), którego okres składania wniosków rozpoczyna się 1 czerwca i kończy 29 lipca 2026 roku. Uczestniczący w programie hodowcy bydła mlecznego zobowiązują się do zmniejszenia liczebności swoich stad o 10-20 procent w porównaniu ze średnią z 2025 roku. Redukcja ta musi zostać wdrożona w ciągu czterech tygodni od otrzymania zobowiązania finansowego.
W zamian rolnicy otrzymają rekompensatę za utracone dochody w wysokości 1606 euro na krowę rocznie przez trzy lata. Holenderski minister rolnictwa Van Essen spodziewa się, że w wyniku programu SEM krajowa populacja krów mlecznych zmniejszy się nawet o 64 000, czyli o 4 procent. Jeśli budżet programu zostanie w pełni wykorzystany, średnia dotacja wyniesie 9620 euro na krowę, czyli około 40 tys. złotych.
Najczęściej zadawane pytania
Ile krów mlecznych utrzymuje gospodarstwo holenderskiej rodziny w Polsce?
Gospodarstwo Tipperary Farm w Kruszynie utrzymuje 1400 krów mlecznych, w tym niemal 1300 krów w laktacji i 150 w zasuszeniu. Dodatkowo w oddzielnej lokalizacji prowadzony jest odchów około 1000 jałówek.
Dlaczego Holendrzy przenoszą produkcję mleka do Polski?
Głównym powodem są restrykcyjne przepisy środowiskowe w Holandii wymagające redukcji emisji azotu o 70 procent do 2030 roku. Rząd wprowadza programy zmniejszania stad o 10-20 procent, a za niewywiązanie się z ograniczeń grozi kara 10 mln euro.
Gdzie trafia mleko produkowane przez holenderskie gospodarstwo w Polsce?
Całe 14 mln litrów mleka produkowanego rocznie trafia bezpośrednio do mleczarni Müller w Niemczech. Średnia wydajność laktacyjna wynosi 10,3 tys. kg mleka od krowy przy utrzymaniu 900 ha upraw paszowych.
Kiedy rodzina Vossenów zakończyła produkcję mleka w Holandii?
Do 2010 roku Vossenowie utrzymywali krowy mleczne w Holandii, następnie wszystkie krowy przenieśli do Polski. Początkowo prowadzili jeszcze odchów jałówek w Holandii, ale i z tej działalności zrezygnowali, koncentrując całą produkcję w Polsce.
