Jeszcze 15 lat temu ledwo wiązali koniec z końcem, borykając się z trudnościami przejętego po PGR-ze gospodarstwa. Dziś młodzi hodowcy z Podlasia zarządzają 900 hektarami ziemi, utrzymują 1250 sztuk bydła w tym 600 krów mlecznych i należą do czołowej grupy producentów mleka w regionie. Ich droga do sukcesu opierała się na konsekwentnych inwestycjach w dobrostan zwierząt, nowoczesną infrastrukturę i wysokiej jakości pasze objętościowe.
Jak wygląda transformacja z zaniedbanej farmy PGR do nowoczesnego gospodarstwa?
Przejęcie gospodarstwa po PGR-ze wiązało się z ogromnym wyzwaniem. Młodzi hodowcy musieli zmierzyć się z przestarzałą infrastrukturą, zniszczonymi budynkami gospodarczymi i brakiem środków finansowych na modernizację. Pierwszym krokiem była stopniowa odbudowa bazy paszowej – zakup maszyn do produkcji pasz objętościowych i systematyczna poprawa jakości gleby na przejętych 900 hektarach.
W ciągu pierwszych pięciu lat udało im się zwiększyć pogłowie z kilkudziesięciu do 200 krów mlecznych. Kluczowym elementem strategii było skupienie na jakości żywienia i zdrowiu zwierząt, co pozwoliło stopniowo zwiększać wydajność mleczną stada. Podczas gdy krajowe pogłowie krów ulega redukcji, ich gospodarstwo systematycznie powiększało swoją bazę produkcyjną.
Jakie inwestycje przyczyniły się do wzrostu wydajności do obecnych 600 krów?
Przełomowym momentem była budowa nowej obory na 400 stanowisk w 2019 roku, która kosztowała 3,2 mln złotych. Inwestycja została sfinansowana w 60% ze środków unijnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Nowoczesna obora wyposażona została w system automatycznego dojenia, klimatyzację oraz specjalne materace dla krów zapewniające optymalny komfort zwierzętom.
Równolegle wprowadzono system ciągłego żywienia krów, który pozwolił zwiększyć średnią wydajność o 2,5 litra mleka dziennie na krowę. Drugie skrzydło obory, oddane do użytku w 2022 roku za 2,8 mln złotych, umożliwiło osiągnięcie docelowych 600 krów mlecznych przy zachowaniu najwyższych standardów dobrostanu zwierząt.
Która strategia żywieniowa zapewnia wysoką jakość mleka przy 1250 sztukach bydła?
Gospodarstwo prowadzi własną produkcję pasz na wszystkich 900 hektarach, co pozwala kontrolować jakość żywienia od samego początku. Rocznie produkują 15 tysięcy ton kiszonki z kukurydzy, 8 tysięcy ton sianokiszonki i 3 tysiące ton siana. Dodatkowo uprawiają 250 hektarów lucerny, która stanowi podstawę wysokobiałkowego żywienia krów.
Własna mieszalnia pasz umożliwia precyzyjne komponowanie dawek żywieniowych dostosowanych do potrzeb różnych grup zwierząt. Krowy wysoko wydajne otrzymują dawkę zawierającą 18% białka surowego, podczas gdy grupa krów zasuszonych żywiona jest paszą o obniżonej zawartości energii. Wykorzystanie zielonki pastwiskowej w okresie wegetacyjnym dodatkowo poprawia jakość mleka i obniża koszty żywienia.
Jakie wyniki ekonomiczne osiąga gospodarstwo po 15 latach rozwoju?
Średnia roczna wydajność stada wynosi 9500 litrów mleka od krowy, co plasuje gospodarstwo w pierwszej dziesiątce producentów w województwie podlaskim. Roczna produkcja mleka sięga 5,7 mln litrów, które odbierane są przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w Łomży po cenie 2,15 złotych za litr przy zawartości tłuszczu 3,8% i białka 3,4%.
Przychody gospodarstwa w 2023 roku wyniosły 14,2 mln złotych, z czego sprzedaż mleka stanowiła 12,3 mln złotych, a sprzedaż bydła rzeźnego 1,9 mln złotych. Marża netto osiągnęła poziom 18%, co przy tak dużej skali produkcji zapewnia stabilne podstawy do dalszych inwestycji. Gospodarstwo zatrudnia obecnie 12 pracowników na pełnych etatach.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje budowa nowoczesnej obory na 600 krów mlecznych?
Koszt budowy nowoczesnej obory na 600 krów wynosi około 6 mln złotych, przy czym można uzyskać dofinansowanie do 60% z funduszy unijnych. W przypadku opisywanego gospodarstwa pierwsza obora na 400 stanowisk kosztowała 3,2 mln złotych, a druga na 200 krów – 2,8 mln złotych.
Jaka powierzchnia ziemi jest potrzebna do utrzymania 600 krów mlecznych?
Do utrzymania 600 krów mlecznych potrzeba minimum 800-900 hektarów ziemi uprawnej. Taka powierzchnia pozwala wyprodukować około 23 tysięcy ton pasz objętościowych rocznie, co pokrywa 80% zapotrzebowania stada na pasze podstawowe.
Ile wynosi średnia wydajność krów w najlepszych gospodarstwach mlecznych w Polsce?
Najlepsze gospodarstwa mleczne w Polsce osiągają średnią wydajność 9000-10000 litrów mleka od krowy rocznie. Średnia krajowa wynosi około 6500 litrów, więc gospodarstwa z wydajnością powyżej 9500 litrów należą do ścisłej czołówki producentów.
Jakie są najważniejsze czynniki sukcesu w hodowli krów mlecznych?
Kluczowe elementy to wysokiej jakości żywienie oparte na własnych paszach, nowoczesna obora zapewniająca komfort zwierzętom, systematyczna selekcja genetyczna stada oraz profesjonalne zarządzanie zdrowiem krów. Równie istotne są kompetencje personelu i ciągłe inwestycje w modernizację gospodarstwa.
