Działania prewencyjne są najskuteczniejszym sposobem walki z przegrzaniem zwierząt w stadzie. Choć w tym sezonie największe upały są prawdopodobnie już za nami, lato jeszcze trwa. Warto pomyśleć o odpowiednim przygotowaniu gospodarstwa na kolejny sezon.
„Gdy bydło było wystawione na upał przez długi czas, może być za późno, by mu pomóc” – ostrzega Carl Dahlen, z Uniwersytetu w Północnej Dakocie. „Przygotowanie i wykonywanie stałego planu zarządzania w sytuacji upałów może przełożyć się na zyski w postaci np. zwiększonej wydajności krów mlecznych„. Przegrzanie występuje, gdy zwierzęta nie są w stanie samodzielnie odprowadzić ciepła. Ssaki mają własne, zautomatyzowane metody regulowania wewnętrznej temperatury ciała, jak dreszcze i pocenie się. Utrzymują w ten sposób homeostazę. Pierwszymi oznakami zbliżającego się przegrzania są m.in. przyspieszony oddech i wzmożony rytm serca. I podczas gdy zwierzęta zużywają więcej energii próbując się ochłodzić, ich apetyt w tym samym czasie maleje (spożycie paszy spada). Według ekspertów niezbędne jest wyselekcjonowanie ze stada zwierząt najbardziej podatnych na wysokie temperatury. Są to największe sztuki opasowe, zwierzęta bardzo młode i bardzo stare oraz te o ciemnej barwie skóry. Warto opracować plan działania by wiedzieć, kiedy interweniować.
Kombinacja kilku czynników, w tym temperatury i wysokiej wilgotności, może wywołać nawet udar cieplny. Oto kilka punktów, które powinny zostać wdrożone w każdym gospodarstwie nastawionym na hodowlę bydła:
- Po pierwsze: każde zwierzę powinno mieć dostęp do poidła w zagrodzie/oborze.
- System poideł należy sprawdzić pod kątem możliwości utrzymania odpowiedniego ciśnienia i przepustowości w czasie największych upałów (czyli największej konsumpcji wody).
- Warto przesunąć porę karmienia na późne popołudnie lub wieczór. To pozwoli na obniżenie temperatury fermentacji paszy w żwaczu (w porze nocnej) oraz zwiększy wydolność (pojemność) płuc w czasie dziennych upałów.
- Jeżeli karmienie odbywa się tylko raz w ciągu doby, należy rozważyć przeniesienie go na popołudnie. W przypadku karmienia kilka razy dziennie, warto podawać małą ilość pokarmu rano i większą część w godzinach popołudniowych. W trakcie upałów i kilka dni po ich zakończeniu ilość serwowanej paszy powinna być nieco mniejsza niż zazwyczaj.
- Zapewnienie odpowiedniego przepływu powietrza. Kluczowe jest usunięcie wszystkich barier na jego drodze (stojące obok budynku maszyny, wysokie chwasty itp.), by zapewnić zwierzętom stały jego dopływ.
- Stopniowe chłodzenie zwierząt i podłogi w oborze. Chłodzenie podłogi jest równie ważne, ponieważ krowy spędzają znaczną część czasu leżąc. Zraszacze powinny być włączane wcześniej, przed upałami, by przyzwyczaić bydło do specyficznego dźwięku i mokrej skóry. Pozwoli to także uniknąć szoku termicznego. Alternatywą dla zraszaczy mogą być węże z wodą w kojcach, moczące grunt na którym odpoczywa bydło.
- Zraszacze powinny dawać duże krople – wodna mgiełka podnosi jedynie wilgotność otoczenia i czyni upały jeszcze bardziej dotkliwymi.
- Zapewnienie cienia wszędzie tam, gdzie to tylko możliwe.
- Ważna jest walka z muchami i gzami. Potęgują one uczucie dyskomfortu i stres w upalne dni.
- Przewidywanie. Bardzo istotne jest bieżące sprawdzanie krótkoterminowych i długoterminowych prognoz pogody, wraz ze wskaźnikiem wilgotności powietrza. Pozwoli to działać z wyprzedzeniem.
