Sezon 2024 przyniósł rekordowe rezultaty w produkcji buraków cukrowych – krajowe zbiory wyniosły 18,5 mln ton przy średnich plonach 72 t/ha. Jednocześnie powierzchnia uprawy ziemniaków wzrosła z 192,5 tys. ha w 2024 roku do blisko 211 tys. ha w 2025 roku.
Polskie cukrownictwo przeżywa prawdziwy boom. Komisja Europejska szacuje krajową produkcję cukru w sezonie 2024/2025 na rekordowe 2,46 mln ton, co oznacza wzrost z 2,34 mln ton w poprzednim sezonie. Ten imponujący wynik wynikał głównie z największego w historii obszaru upraw buraków cukrowych, który w 2024 roku osiągnął 274 tys. ha.
Sukces ten pozwolił Polsce utrzymać trzecią pozycję wśród producentów cukru w Unii Europejskiej. Wyprzedzają nas jedynie Niemcy z produkcją 4,64 mln ton oraz Francja z wynikiem 4,58 mln ton. W minionym sezonie cukrownie skupiły od rolników łącznie 18 606 649 ton buraków, które przetwarzało 17 zakładów należących do czterech grup kapitałowych.
Stabilizacja cen a rosnące koszty produkcji
Plantatorzy buraków mogą liczyć na relatywnie stabilne warunki cenowe. W sezonie 2024/25 stawki gwarantowane w Krajowej Grupie Spożywczej wyniosły 46,5 euro za tonę, podczas gdy Pfeifer & Langen oraz Nordzucker oferowały 40 euro za tonę. Na sezon 2025/26 ceny ustaliły się w przedziale od 28 do 32,5 euro za tonę.
Decyzję o uprawie buraków podjęło w tym sezonie ponad 26 tysięcy plantatorów. Średnie plony krajowe osiągnęły poziom 67 t/ha, choć najlepsze gospodarstwa notowały wyniki przekraczające 72 tony z hektara. To potwierdza wysoką efektywność polskich producentów w porównaniu ze średnią unijną.
Ziemniaki odrabiają straty powierzchniowe
Sektor ziemniaczany również wykazuje oznaki ożywienia po latach spadków areału. Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują na wzrost powierzchni upraw z 192,5 tys. ha w 2024 roku do blisko 211 tys. ha w roku bieżącym. To znacząca poprawa, choć wciąż daleka od poziomu sprzed dekady.
Produkcja ziemniaków w 2024 roku wyniosła 5,9 mln ton, co oznaczało wzrost o 4,6 procent w stosunku do 2023 roku. Główny Urząd Statystyczny prognozuje dalszy wzrost do 6,8 mln ton w 2025 roku, co przekłada się na 15-procentowy przyrost roczny. Stowarzyszenie Polski Ziemniak wraz z Instytutem Ekonomiki Rolnictwa szacuje tegoroczną produkcję na 6,3 mln ton.
Średnie plony ziemniaków osiągają obecnie 318 dt/ha, co przy powierzchni przekraczającej 0,2 mln ha daje solidną bazę produkcyjną. Polska utrzymuje czwartą pozycję wśród unijnych producentów ziemniaków, ustępując jedynie Niemcom, Francji i Holandii.
Wyzwania ekonomiczne dla producentów
Mimo wzrostu produkcji, rolnicy borykają się z presją kosztową i niskimi cenami skupu. Koszt uprawy ziemniaków na koniec 2023 roku przekroczył 20 tysięcy złotych na hektar, podczas gdy producenci otrzymują za swoje plony jedynie 20-30 groszy za kilogram. Ta dysproporcja między nakładami a przychodami stanowi poważne wyzwanie dla rentowności produkcji.
Szczególnie trudna sytuacja panuje w segmencie materiału sadzeniakowego. Powierzchnia plantacji nasiennych wzrosła z 6,3 tys. ha w 2024 roku do ponad 8 tys. ha w roku bieżącym, ale sektor ten wciąż zmaga się z problemami strukturalnymi wymagającymi wsparcia systemowego.
Analiza trendów w produkcji roślin okopowych wskazuje na potencjał wzrostowy obu sektorów, choć wymaga to rozwiązania kwestii cenowych i poprawy opłacalności upraw dla rolników.
