Modernizacja linii kolejowych w Polsce nabiera tempa, ale odcina rolników od ich pól. PKP Polskie Linie Kolejowe zarządza 13,5 tys. przejazdów kolejowo-drogowych, z których wiele zostanie zlikwidowanych ze względów bezpieczeństwa. Rolnicy muszą korzystać z wielokilometrowych objazdów, co dezorganizuje prace polowe i podnosi koszty produkcji.
Ile przejazdów kolejowych zostanie zlikwidowanych w Polsce?
PKP Polskie Linie Kolejowe zarządza obecnie około 13,5 tys. przejazdów kolejowo-drogowych oraz przejść na terenie całej Polski. Liczba ta systematycznie maleje w wyniku prowadzonych modernizacji infrastruktury kolejowej. Spółka planuje kontynuację inwestycji o wartości około 9,5 mld zł, które mają być uruchomione w 2026 roku.
Konkretnym przykładem jest przebudowa linii kolejowej nr 284 na odcinku Jerzmanice-Zdrój – Legnica na Dolnym Śląsku. W ramach tej rewitalizacji został już usunięty przejazd kolejowy kategorii D w km 23+475. Modernizację na tym obszarze przewidziano na lata 2026-2028, co oznacza dalsze ograniczenia dla lokalnych gospodarstw rolnych.
Jakie koszty ponoszą rolnicy z powodu likwidacji przejazdów?
Krajowa Rada Izb Rolniczych wskazuje, że skutki likwidacji przejazdów są odczuwalne natychmiast przez gospodarstwa rolne. Rolnicy muszą korzystać z wielokilometrowych objazdów, co znacząco zwiększa zużycie paliwa i czas dotarcia do pól uprawnych.
Wzrost kosztów produkcji dotyka szczególnie gospodarstwa w okresach intensywnych zbiorów, gdy czas decyduje o opłacalności całego sezonu. Wysokie ceny diesla dodatkowo pogarszają sytuację finansową rolników zmuszonych do dłuższych tras.
Dezorganizacja prac polowych prowadzi do utrudnień w logistyce, szczególnie przy transporcie dużym sprzętem rolniczym, który nie może korzystać z wszystkich alternatywnych tras.
Ile kosztuje wynajem prywatnego przejazdu kolejowego?
PKP Polskie Linie Kolejowe oferuje rolnikom możliwość złożenia wniosku o budowę i dzierżawę przejazdów kolejowych kategorii F jako alternatywę dla zlikwidowanych przepraw. Rozwiązanie to wiąże się jednak z wysokimi kosztami eksploatacyjnymi.
Miesięczna opłata za wynajem takiego przejazdu wynosi przeciętnie od 20 do 50 zł na osobę, pod warunkiem braku konieczności kosztownych prac infrastrukturalnych. Koszty mogą być rozłożone pomiędzy użytkowników, ale dodatkowo dzierżawca ponosi odpowiedzialność za utrzymanie stanu technicznego przejazdu oraz wykonywanie bieżących prac utrzymaniowych.
Dla wielu gospodarstw borykających się z trudną sytuacją ekonomiczną takie rozwiązanie jest finansowo nieosiągalne, co dodatkowo pogłębia problemy związane z dostępem do gruntów rolnych.
Stanowisko PKP wobec protestów rolników
Spółka PKP PLK podkreśla, że wszystkie działania są zgodne z obowiązującymi przepisami i wynikają przede wszystkim z troski o bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Zarządca infrastruktury wskazuje, że przejazdy w ciągu dróg niepublicznych mogą być utrzymywane tylko pod określonymi warunkami technicznymi i prawnymi.
PKP Polskie Linie Kolejowe planuje dalsze zwiększenie nakładów inwestycyjnych, co może oznaczać kontynuację problemów dla środowiska rolniczego w kolejnych latach realizacji modernizacji sieci kolejowej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy rolnik może zablokować likwidację przejazdu kolejowego?
Nie, rolnik nie może zablokować decyzji PKP o likwidacji przejazdu. Może jednak złożyć wniosek o budowę przejazdu kategorii F na własny koszt, z miesięczną opłatą od 20 do 50 zł na osobę.
Kto pokrywa koszty objazdów dla rolników?
Koszty objazdów pokrywają sami rolnicy. PKP nie przewiduje rekompensaty za zwiększone koszty paliwa i czasu pracy związane z koniecznością korzystania z alternatywnych tras dostępu do pól.
Ile przejazdów kolejowych zostanie zlikwidowanych do 2028 roku?
PKP nie podaje dokładnej liczby planowanych likwidacji. Modernizacja kolejowa o wartości 9,5 mld zł zaplanowana na lata 2026-2028 obejmie wiele odcinków, co oznacza dalsze ograniczenia dostępu do gruntów rolnych.
